Avansi — primljeni i dati
Šta i zašto
Avans nije obično potraživanje ni obična obaveza: vodi se na zasebnim kontima i ne prebija se sa saldom kupca ili dobavljača. Ekran Avansi je evidencija tih stavki — koliko je avansa primljeno, koliko dato i koliko je od toga još otvoreno.
Ekran to i kaže na vrhu: „Primljeni i dati avansi vode se na zasebnim kontima i ne prebijaju se sa potraživanjima od kupaca ni sa obavezama prema dobavljačima. Avans se zatvara preknjižavanjem na konto kupca ili dobavljača (F9), a ne vezivanjem za fakturu."
Preduslovi
- Avans je proknjižen — na avansnom kontu, sa partnerom.
- Pravo pregleda nad Glavnom knjigom; za zatvaranje avansa pravo izmjene.
Ekran
Filteri: Godina, Smjer (Svi avansi / Primljeni avansi / Dati avansi), Partner i Prikaži zatvorene (Alt+Z). „Prikaži" učitava spisak. Alt+O vodi na Otvorene stavke.
Ispod filtera stoji koja su konta avansna za kontni okvir firme („Avansna konta: primljeni …, dati …").
Stavke su grupisane po partneru; avans bez partnera čini svoju grupu „Bez partnera" (ne skriva se — i on je izloženost).
| Kolona | Značenje |
|---|---|
| Datum, Broj naloga | odakle stavka potiče |
| Konto, Naziv konta | avansni konto |
| Smjer | Primljeni ili Dati |
| Vrsta | Avans ili Zatvaranje |
| Iznos, Zatvoreno, Otvoreno | koliko je bilo, koliko je zatvoreno, koliko ostaje |
| Status | Otvoren, Djelimično zatvoren, Zatvoren |
Zašto su zbirovi razdvojeni
Ekran prikazuje odvojeno: ukupno primljeni avansi (otvoreno), ukupno dati avansi (otvoreno) i nezatvorena zatvaranja avansa.
- Primljeni i dati se ne sabiraju — jedno je obaveza, drugo potraživanje. „Primljeni i dati avansi prikazuju se odvojeno i ne sabiraju se u jedan saldo."
- Zatvaranja su preknjižavanja na avansnom kontu koja još nisu vezana za konkretan avans; ona ne ulaze u ukupan iznos avansa, jer bi ga inače naduvala.
Zatvaranje avansa fakturom (F9)
Kad isporuka bude fakturisana, avans se zatvara preknjižavanjem — sa avansnog konta na konto kupca ili dobavljača. Vezivanje avansa direktno za fakturu nije moguće (to su različita konta) i program ga odbija.
- Izaberite avans u tabeli i pritisnite F9 („Zatvori avans fakturom").
- Dijalog pokazuje avans (konto, partner, otvoreni iznos) i traži Fakturu — otvorenu stavku istog partnera na kontu kupaca/dobavljača.
- Iznos preknjižavanja je manji od dva otvorena iznosa — avansa i fakture. Ostatak ostaje otvoren, i dijalog kaže gdje: „Na avansnom kontu ostaje otvoreno … KM" ili „Na kontu partnera ostaje otvoreno … KM".
- Odlučite šta je sa avansnim računom (v. niže).
- Po potrebi ručno zadajte datum knjiženja.
- „Zatvori avans". Javi se „Zatvoren avans: nalog br. …, preknjiženo … KM", uz veze „Otvori nalog preknjižavanja".
Avansni račun (član 110 stav 6)
Ako je za taj avans izdat avansni račun, on se mora ispraviti — i to se ne dešava prećutno. Dijalog traži odluku: izaberite avansni račun ili označite „Nema avansnog računa za ovaj avans". Bez toga: „Odlučite šta je sa avansnim računom: izaberite ga ili označite da ne postoji."
Šta se dalje dešava zavisi od stanja tog računa:
| Stanje avansnog računa | Ishod |
|---|---|
| Evidentiran (nije proknjižen) | biva storniran, a storno se iskazuje u periodu zatvaranja, ne u svom mjesecu |
| Proknjižen | ne stornira se — „njegov PDV se ispravlja knjižnim odobrenjem u periodu isporuke" |
Drugi slučaj vodi na Knjižna odobrenja; dijalog nudi i vezu „Otvori knjižna odobrenja". Time se već predat PDV mjesec nikad ne dira — a to je i zakonski jedini put.
Šta se odbija
- Različite poslovne godine — „Avans i faktura su u različitim poslovnim godinama. Avans se u novu godinu prenosi početnim stanjem — zatvorite prenesenu stavku."
- Faktura na pogrešnoj strani ili kontu — „Konto fakture ne odgovara smjeru avansa (primljeni avans se zatvara potraživanjem, dati avans obavezom)."
- Avans bez partnera — „Avans nije evidentiran na partnera pa se ne može zatvoriti fakturom."
- Stavka koja nije avans nego zatvaranje na avansnom kontu.
- Datum knjiženja van godine avansa i fakture.
- Stavke neproknjiženih naloga.
Šta se dešava poslije
- Nastaje nalog preknjižavanja i avans je (djelimično ili potpuno) zatvoren.
- Preostali dio ostaje otvoren na svom kontu i vidi se i dalje na ovom ekranu.
- Dalje zatvaranje unutar konta partnera je obično zatvaranje otvorenih stavki.
Povezano
- Otvorene stavke — zatvaranje na kontima kupaca i dobavljača.
- Knjižna odobrenja — ispravka već predatog PDV mjeseca.
- Zatvaranje godine — prenos otvorenih stavki u narednu godinu.