Avansi — primljeni i dati
Šta i zašto
Avans nije obično potraživanje ni obična obaveza: vodi se na zasebnim kontima i ne prebija se sa saldom kupca ili dobavljača. Ekran Avansi je evidencija tih stavki — koliko je avansa primljeno, koliko dato i koliko je od toga još otvoreno.
Ekran to i kaže na vrhu: „Primljeni i dati avansi vode se na zasebnim kontima i ne prebijaju se sa potraživanjima od kupaca ni sa obavezama prema dobavljačima. Avans se zatvara preknjižavanjem na konto kupca ili dobavljača, a ne vezivanjem za fakturu." Zatvaranje je F9 (v. ispod).
Preduslovi
- Avans je proknjižen — na avansnom kontu, sa partnerom.
- Pravo pregleda nad Finansijama; za zatvaranje avansa pravo izmjene.
Ekran „Avansi"
Filteri: Smjer (Svi avansi / Primljeni avansi / Dati avansi), Partner i Prikaži zatvorene (Alt+Z). „Prikaži" učitava spisak. Godina se ne bira na ekranu — avansi se čitaju za aktivnu poslovnu godinu iz zaglavlja (Ctrl+Shift+G je mijenja). Na Otvorene stavke vodi dugme „Otvorene stavke kupaca i dobavljača" ispod tabele (Tab do njega pa Enter) ili komandna paleta (Ctrl+K) — prelazak na drugi ekran nema svoju prečicu. od v2026.10 · KNJ-666
Ispod filtera stoji koja su konta avansna za kontni okvir firme („Avansna konta: primljeni …, dati …").
Dugme „Izdaj avansni račun" ispod tabele (ili Ctrl+K, „Avansni račun za označeni primljeni avans") za primljeni avans na kom stojite otvara avansni račun sa kupcem, iznosom i datumom uplate sa izvoda; PDV tretman birate sami. Za dati avans program to odbija — avansni račun za njega izdaje dobavljač. Jedan avans ima jedan avansni račun: program pamti za koji je avans izdat, kolona „Avansni račun" pokazuje njegov broj („AV-1/2026"), a ista radnja na takvom avansu ne otvara drugi nego kaže koji je već izdat. Storno tog avansnog računa avans ponovo oslobađa. Radnja nema prečicu — samo otvara formu avansnog računa. od v2026.10 · KNJ-658 od v2026.10 · KNJ-666
Stavke su grupisane po partneru; avans bez partnera čini svoju grupu „Bez partnera" (ne skriva se — i on je izloženost).
| Kolona | Značenje |
|---|---|
| Datum, Broj naloga, Vrsta | odakle stavka potiče; vrsta naloga (Ručni, Izvod…) stoji uz broj jer se nalozi broje posebno za svaku vrstu od v2026.10 · KNJ-721 |
| Konto, Naziv konta | avansni konto |
| Smjer | Primljeni ili Dati |
| Stavka | Avans ili Zatvaranje od v2026.10 · KNJ-721 |
| Iznos, Zatvoreno, Otvoreno | koliko je bilo, koliko je zatvoreno, koliko ostaje |
| Status | Otvoren, Djelimično zatvoren, Zatvoren |
| Avansni račun | broj avansnog računa koji je program izdao za taj avans („AV-1/2026") |
Zašto su zbirovi razdvojeni
Ekran prikazuje odvojeno: ukupno primljeni avansi (otvoreno), ukupno dati avansi (otvoreno) i nezatvorena zatvaranja avansa.
- Primljeni i dati se ne sabiraju — jedno je obaveza, drugo potraživanje. „Primljeni i dati avansi prikazuju se odvojeno i ne sabiraju se u jedan saldo."
- Zatvaranja su preknjižavanja na avansnom kontu koja još nisu vezana za konkretan avans; ona ne ulaze u ukupan iznos avansa, jer bi ga inače naduvala.
Zatvaranje avansa fakturom (F9)
Kad isporuka bude fakturisana, avans se zatvara preknjižavanjem sa avansnog konta na konto kupca ili dobavljača: izaberite avans i pritisnite F9 („Zatvori avans fakturom"). Dijalog, odluka o avansnom računu (član 110 stav 6) i šta se odbija: Zatvaranje avansa fakturom.
Avansi u PDV obračunu
od v2026.10 · KNJ-659PDV obračun provjerava avanse perioda:
- Primljeni avans iz mjeseca prijave blokira predaju dok za njega nema avansnog računa — izdatog iz programa („Izdaj avansni račun") ili evidentiranog u KIF-u (vrsta 03) za istog kupca i izdatog u istom mjesecu. Jedan avansni račun pokriva jedan avans — prvo onaj istog iznosa, inače najstariji — a avansni račun avansa koji je već zatvoren ostaje njegov. Avans koji je u istom mjesecu zatvoren isporukom ne blokira; ako je veći od isporuke, blokira razlika.
- Dati avans dobavljaču koji ima PDV broj ne blokira, ali upozorava na procijenjeni ulazni PDV koji ne možete odbiti dok ne evidentirate njegov avansni račun u KUF-u. Upozorenje ostaje i u narednim mjesecima, dok se avansni račun ne evidentira ili dok se avans ne zatvori fakturom. Avans prenesen iz prošle godine pokriva avansni račun evidentiran prošle godine.
Povezano
- Zatvaranje avansa fakturom — dijalog F9 i avansni račun.
- Otvorene stavke — zatvaranje na kontima kupaca i dobavljača.
- Knjižna odobrenja — ispravka već predatog PDV mjeseca.
- Izdavanje avansnog računa i evidentiranje avansnog računa.
- Zatvaranje godine — prenos otvorenih stavki u narednu godinu.