Izdavanje avansnog računa (faktura-avans, avansni racun)
Šta i zašto
Kad kupac plati prije isporuke, ta uplata je avans i po članu 110 Pravilnika o primjeni Zakona o PDV-u za nju se izdaje avansni račun („faktura-avans") — na osnovu izvoda o primljenoj uplati, sa datumom uplate. Arktiq ga izdaje sam: sa brojem iz posebne serije, PDF-om i slanjem kupcu, isto kao fakturu. Šta se dešava poslije izdavanja: Izdat avansni račun.
od v2026.10 · KNJ-658Preduslovi
- Firma je u sistemu PDV-a. Firmi van sistema program odbija: „Firma koja nije u sistemu PDV-a ne izdaje avansni račun — faktura-avans je isprava obveznika PDV-a."
- Pravo izmjene nad Fakturisanjem — ima ga i klijentska firma koja sama izdaje fakture.
- Za pokretanje iz avansa: uplata je proknjižena kao primljeni avans — prenesena sa konta kupca na Preplatama ili evidentirana na Avansima (ta dva ekrana su knjigovođina). Za dati avans avansni račun izdaje dobavljač, a vi ga evidentirate u KUF-u.
Koraci
-
Otvorite avansni račun iz avansa — program tada sam prepiše kupca, iznos i datum uplate:
- na Preplatama, odmah poslije prenosa na avans: dugme „Izdaj avansni račun" u panelu sa rezultatom;
- na Avansima: stanite na red primljenog avansa i izaberite dugme „Izdaj avansni račun" ispod tabele;
- na PDV obračunu, iz panela „Blokira predaju".
Radnja nema prečicu — dugme, ili komandna paleta (Ctrl+K). od v2026.10 · KNJ-666
Ekran javlja „Kupac, iznos i datum uplate (…) preuzeti su iz avansa. PDV tretman izaberite sami." Bez avansa ga otvarate preko Ctrl+K → „Fakturisanje — Izdavanje avansnog računa".
-
PDV tretman avansa — program ga ne bira, a bez njega se ne čuva:
- „PDV po preračunatoj stopi 17/117" — iz bruto iznosa program izvodi osnovicu i PDV (400,00 KM bruto = 341,88 osnovica + 58,12 PDV);
- „Bez PDV-a (izvoz ili oslobođenje)" — izaberite Zakonski osnov oslobođenja (isti osnovi kao na fakturi) i upišite Osnov oslobođenja (napomenu koja se štampa). Vrsta oslobođenja tada slijedi osnov i ne mijenja se ručno: čl. 27 — „Izvoz (kolona 12)"; čl. 24 i 25 — „Ostalo oslobođenje (kolona 13)"; čl. 3, 15 i 26 — „Oporeziva osnovica bez PDV-a (kolona 14 ili 16)", sa PDV-om 0 i u polju 11 prijave (kolona 14 kad je kupac obveznik PDV-a).
-
Predmet avansa — štampa se kao stavka; program predloži „Avans po uplati od …". Ispod su Rok plaćanja, Datum knjiženja i PDV period (oba prate datum uplate), Način plaćanja (počinje na „Virman") i Jezik dokumenta (predlaže se prema kupcu, kao na fakturi: jezik kupca, engleski za kupca van BiH, inače pismo na kojem radite).
-
F10 („Izdaj avansni račun") — sačuva nacrt i traži potvrdu (v. ispod). Potvrdom avansni račun dobija broj.
-
Ctrl+P — „PDF avansnog računa" sa naslovom „AVANSNI RAČUN" i oznakom „faktura-avans"; „Pošalji kupcu" ga šalje e-poštom.
Ekran „Izdavanje avansnog računa"
Na vrhu je objašnjenje: „Avansni račun (faktura-avans) izdaje se na osnovu izvoda o primljenoj uplati, sa datumom uplate. Upisuje se bruto iznos — osnovicu i PDV program izvodi preračunatom stopom 17/117." Izdat avansni račun ima naslov „Avansni račun" i svoj broj. „Sve fakture" vodi na listu izlaznih faktura (KIF); ko nema pravo nad izlaznim fakturama (npr. klijent sa samo modulom Fakturisanje), na tom mjestu ima „Moje fakture" — svoj spisak, na koji ga program vraća i poslije brisanja nacrta.
od v2026.10 · KNJ-683| Polje | Napomena |
|---|---|
| Kupac | „Naziv ili JIB kupca" (pretraga nalazi i po šifri kupca); F4 otvara prošireni izbor |
| Datum avansnog računa | „Datum kada je avans uplaćen." |
| Primljeni avans (bruto, sa PDV-om) | jedini iznos koji kucate; Osnovica i PDV su samo za čitanje |
| PDV tretman avansa | uz trajnu napomenu da tretman bira knjigovođa |
| Predmet avansa | obavezan, najviše 200 znakova |
| Napomena | opciona, u više redova (Enter = novi red), najviše 1.000 znakova; štampa se ispod rekapitulacije PDV-a, kao na fakturi; poslije izdavanja se mijenja kroz Ispravi od v2026.10 · KNJ-723 |
| Dugme | Prečica | Kada |
|---|---|---|
| Sačuvaj nacrt | Ctrl+S | nacrt |
| Obriši nacrt | — | sačuvan nacrt; pita „Obrisati ovaj nacrt avansnog računa? Nacrt nema broj, pa brisanje ne pravi rupu u nizu." (Potvrdi / Odustani, fokus na Odustani), pa javi „Nacrt avansnog računa je obrisan." |
| Pregled (NACRT) | Ctrl+P | sačuvan nacrt |
| Izdaj avansni račun | F10 | nacrt |
| PDF avansnog računa | Ctrl+P | izdat |
| Pošalji kupcu | — | izdat |
| Izdaj konačnu fakturu | F2 | izdat, a nijedna konačna faktura ga još ne odbija — v. Konačna faktura iz avansnog računa |
Na izdatom avansnom računu je i panel fiskalne kase, kod firme koja fiskalizuje promet.
Potvrda „Izdaj avansni račun"
„Izdati avansni račun AV-1/2026? Broj se dodjeljuje sada, a izdati avansni račun se više ne mijenja." Poslije potvrde: „Avansni račun AV-1/2026 je izdat."
Dijalog „Slanje avansnog računa e-poštom"
Isti kao slanje fakture: predložene adrese kupca, više primalaca i kopija. PDF
ide kao prilog Avansni-racun-AV-1-2026.pdf (na engleskom Advance-invoice-AV-1-2026.pdf).
Upozorenja i česte greške
- Datum je datum uplate, ne današnji — iz avansa ga program uzima sa izvoda.
- Predat PDV period: ekran to kaže odmah („PDV period … je već predat — izdavanje avansnog računa u taj period biće odbijeno."). Predata prijava se ispravlja knjižnim odobrenjem.
- Kupac je onaj koji je platio avans: „Avans je platio drugi kupac — avansni račun se izdaje kupcu koji je platio avans."
- Jedan avans — jedan avansni račun: „Za ovaj avans je već izdat avansni račun … — drugi se ne izdaje dok se taj ne stornira."
- Uz redovnu stopu napomena o oslobođenju se odbija; avans je samo u KM.
Povezano
- Izdat avansni račun — serija AV, knjiženje, zatvaranje avansa.
- Avansni račun u KIF-u i KUF-u — evidentiranje (prepis) vrste 03.
- Preplate i Avansi.