QR kod za plaćanje (BIHUPP10)
Šta i zašto
Na fakturi može stajati QR kod sa podacima za plaćanje: primalac, njegov račun, iznos, valuta i poziv na broj. Kupac ga skenira i nalog za plaćanje mu se popuni sam, umjesto da broj računa i poziv na broj prepisuje rukom. Uz kod stoji natpis „Skenirajte za plaćanje".
od v2026.09 · KNJ-510Zapis je urađen po preporuci banaka u Bosni i Hercegovini — „Format zapisa QR koda za naloge za plaćanje u unutrašnjem platnom prometu" (BIHUPP10), konačna verzija od 10.09.2025.
Standard je objavljen tek 2025. godine i ne zna se koje su ga banke do sada uvele u svoje aplikacije. Kod koji Arktiq štampa napravljen je tačno po toj specifikaciji i provjeren je na primjerima iz nje, ali to nije obećanje da će bilo koja mobilna aplikacija danas iz njega popuniti nalog. Pripremamo se za budućnost: kad banke standard prihvate, vaše fakture ga već nose.
Zato QR kod nikad ne zamjenjuje podatke za plaćanje na papiru — broj računa, poziv na broj i iznos i dalje stoje ispisani na fakturi.
Preduslovi
- Podešavanje „QR kod za plaćanje na fakturi" uključeno (podrazumijevano jeste; uz polje piše „Kupac skeniranjem preuzima podatke za plaćanje. Ne štampa se firmi koja nema nijedan žiro račun.").
- Firma ima bar jedan transakcioni račun u KM (16 cifara) u Žiro računima. Devizni račun ne može primiti domaći nalog, pa se ne nudi.
Gdje se uključuje i isključuje
- Ctrl+K → „Matični podaci — Podešavanja firme".
- Sekcija „Fakturisanje", polje „QR kod za plaćanje na fakturi".
- Sačuvaj (ili F10) — jedno čuvanje za cijeli ekran.
Podešavanje je po firmi i djeluje odmah — na dokumente koji se tek izdaju. Isto podešavanje uređuje i izgled fakture.
Šta kupac dobija
| Dokument | Šta nosi QR kod |
|---|---|
| izdata faktura | kod je odštampan na PDF-u i zamrznut sa njim — ponovna štampa daje isti |
| fiskalizovana faktura | drugi zamrznut PDF (sa blokom fiskalnog računa) nosi svoj kod |
| predračun | kod nosi i on — ponuda se plaća isto kao faktura, samo svrha glasi „Predračun" |
| pregled (NACRT) | nosi ga, da biste vidjeli šta će izdavanje napraviti; nacrt nema broj, pa ni poziv na broj |
| e-pošta kupcu | uz PDF ide i zasebna slika sa QR kodom |
Zasebna slika u e-pošti nije ukras — traži je sama specifikacija, jer neke bankarske aplikacije učitavaju sačuvanu sliku, a ne stranicu PDF-a. Slika se šalje uz fakturu i uz predračun, i to uvijek slika onog dokumenta koji je u toj poruci.
Za fakturu se slika pravi pri izdavanju, zajedno sa PDF-om (za fiskalizovanu — uz fiskalni PDF), pa poruka poslata sedmicama kasnije nosi isti nalog kao PDF uz nju. Predračun ništa ne zamrzava, pa se njegova slika pravi pri svakom slanju, iz PDF-a koji ide uz tu poruku.
Kada QR koda nema
Ima situacija u kojima nalog za plaćanje ne može biti tačan. Tada se kod ne štampa — faktura se uredno izdaje, a izdata faktura ispod zaglavlja ispiše zašto koda nema, da to možete objasniti kupcu.
| Kad se dogodi | Šta piše na ekranu |
|---|---|
| Firma nema transakcioni račun u KM sa 16 cifara | „Firma nema transakcioni račun u KM sa 16 cifara, a bez njega QR kod za plaćanje nema gdje uputiti uplatu, pa je faktura izdata bez njega. Dodajte račun u Matični podaci → Žiro računi ili isključite štampu QR koda u podešavanjima firme." |
| Iznos je prevelik za polje iznosa (preko 15 cifara) | „Iznos je prevelik za QR kod za plaćanje…" |
| Iznos ima više od dvije decimale | „Iznos ima više od dvije decimale, pa se ne može upisati u QR kod za plaćanje." |
| Poziv na broj ili spisak računa firme ne staje u svoje polje | „Podatak „poziv na broj" u QR kodu za plaćanje je predugačak…" |
| Naziv firme se ne može napisati slovima koja nalog prenosi | „Naziv firme se ne može napisati slovima koja nalog za plaćanje prenosi, pa je faktura izdata bez QR koda. Provjerite naziv firme u matičnim podacima ili isključite štampu QR koda u podešavanjima firme." |
| Kod bi bio gušći nego što banke garantuju da se čita | „QR kod bi bio gušći nego što banke garantuju da se pouzdano čita, pa je faktura izdata bez njega." |
Bez ijedne poruke, sasvim tiho, koda nema i u ova tri slučaja — jer nema šta da se objasni:
- podešavanje je isključeno;
- dokument je storno — nalog da se plati dokument koji poništava fakturu bio bi suprotna uputa;
- nema šta da se plati: iznos je nula ili negativan, ili je faktura u stranoj valuti i na sebi ne iskazuje protivvrijednost u KM (nema domaćeg iznosa koji bi se upisao u nalog).
Faktura se izda i onda kad QR koda nema. Nikad vas program ne pita da nešto skratite prije izdavanja i nikad ne odbija fakturu zbog QR koda.
Šta se skraćuje bez pitanja
Nalog za plaćanje ima uska polja, a naziv firme, ulica ili mjesto često su duži od njih. Takvi se podaci skraćuju sami, bez pitanja i bez poruke — jer banka novac usmjerava po broju računa, a ne po tačnom nazivu. „Istočno Novo S" je svima jasno.
Tako se ponašaju: naziv i adresa primaoca, naziv i adresa kupca, mjesto i svrha doznake. Isto važi
za znakove koje nalog ne prenosi (npr. &, —, @) — oni se zamijene razmakom, a ćirilica se
preslovi u latinicu, jer nalog za plaćanje ide isključivo latinicom.
Nikad se ne skraćuju:
- poziv na broj — skraćen poziv na broj je tuđi poziv na broj; uplata bi se zatvorila na pogrešnoj fakturi ili nigdje;
- broj računa — pola računa nije kraći račun;
- iznos.
Ako neki od njih ne stane, QR koda nema i to piše na ekranu (tabela iznad).
U formi firme (Matični podaci → Firme) i u formi partnera postoji polje Poštanski broj. Ono ide samo u nalog za plaćanje — uz mjesto primaoca, odnosno uplatioca — a na izgled fakture ne utiče ni najmanje. Kod oba se popuni sam kad mjesto izaberete iz registra mjesta.
od v2026.09 · KNJ-523Polja „Naziv firme za QR kod" i „Naziv kupca za QR kod", koja su do septembra 2026. postojala na formi firme i partnera, uklonjena su — u nalog ide zvaničan naziv, prilagođen kao gore, a ranije unesene vrijednosti se više ne koriste. od v2026.09 · KNJ-523
Šta se dešava poslije
- Fakture i predračuni koji se od sada izdaju nose QR kod (ili ne, po podešavanju).
- Izdata faktura nosi ono što je zamrznuto pri izdavanju; novu verziju, sa QR kodom i računima iz trenutka ispravke, pravi tek ispravka. od v2026.10 · KNJ-706
- Otklonjen razlog iz tabele (npr. dodat žiro račun) djeluje na naredne fakture i ispravke.