Virmani — nalozi za plaćanje (virman, nalog za placanje)
Šta i zašto
Dobavljači se plaćaju virmanom: jedan nalog za plaćanje po fakturi, odštampan na matričnom štampaču na obrazac banke ili cijeli obrazac na običnom papiru. Program virmane pravi iz ulaznih faktura — popuni uplatioca, primaoca, oba računa, iznos koji je ostao neplaćen, svrhu i poziv na broj — i pamti ih na ekranu KUF → Virmani, odakle se štampaju.
Virman je papir za banku, ne plaćanje: ništa se ne knjiži i faktura ne postaje plaćena. Plaćanje se u knjigama vidi tek kad stigne izvod banke. Virmani ulaze i u Naloge za banku; virman pravi i putni nalog — za isplatu razlike radniku.
Preduslovi
- Firma ima bar jedan aktivan žiro račun u KM (Matični podaci → Žiro računi). Bez njega program ne pravi nijedan virman i kaže: „Firma nema aktivan žiro račun u KM. Dodajte ga na ekranu Žiro računi (Matični podaci), pa ponovo napravite virman."
- Dobavljač ima upisan žiro račun (u partneru); inače virman nastaje bez računa primaoca, uz upozorenje.
- Pravo izmjene nad ulaznim fakturama (pregled i štampa traže samo pravo čitanja).
Koraci — virmani iz ulaznih faktura
- Otvorite KUF → Ulazne fakture.
- Označite fakture koje plaćate (razmaknica na redu, ili kvadratić u prvoj koloni).
- Pokrenite „Napravi virmane" — dugme iznad tabele, meni reda (Shift+F10) ili komandna
paleta (Ctrl+K). Ova radnja nema svoju prečicu.
- Ako ništa niste označili, virman se pravi za fakturu na kojoj stojite.
- Sve ostale radnje liste (pregled, knjiženje…) rade samo nad redom na kom stojite.
- Program otvara ekran Virmani sa novim virmanima već označenim za štampu i poruku koja nabraja sve što treba pogledati (v. ispod).
Isto radi i dugme „Napravi virman" na pregledu jedne ulazne fakture.
Šta program upiše na virman
| Polje | Odakle |
|---|---|
| Uplatilac | naziv, adresa i mjesto firme |
| Primalac | naziv, adresa i mjesto dobavljača |
| Račun pošiljaoca / primaoca | par računa po pravilu ispod |
| Iznos | ono što je od fakture ostalo neplaćeno (v. ispod) |
| Svrha doznake | „Faktura br. broj fakture dobavljača" |
| Mjesto uplate | sjedište firme (mjesto iz podataka firme) — upisuje se kad virman nastane i ne mijenja se |
| Broj poreskog obveznika | JIB firme (ako ima tačno 13 cifara) |
| Poziv na broj | poziv sa fakture — samo ako ima najviše 10 cifara (crtice i razmaci se ne broje) |
Polja „samo za uplate javnih prihoda" (vrsta uplate, vrsta prihoda, poreski period, opština, budžetska organizacija) ostaju prazna.
Dug naziv, adresa ili svrha prelamaju se u tri reda polja — v. prelamanje na obrascu.
Koji račun firme ide na virman
Ako firma i dobavljač imaju račun u istoj banci, uzima se taj par (glavni račun dobavljača i glavni račun firme imaju prednost). Ako zajedničke banke nema, uzima se glavni račun firme, a ako ni njega nema — prvi aktivan račun u KM. Neaktivan ili devizni račun firme nikad se ne predlaže.
Koji iznos
- Firma vodi glavnu knjigu, faktura je proknjižena: iznos fakture umanjen za ono što je na nju već zatvoreno (plaćanja i prebijanja na otvorenim stavkama dobavljača).
- Faktura je samo evidentirana: cijeli iznos.
- Firma bez glavne knjige (knjiga prihoda i rashoda): iznos umanjen za ono što je u knjizi rashoda zapisano kao plaćeno.
- Plaćena (ili preplaćena) faktura: virman nastaje sa iznosom 0. Iznos 0 se ne štampa, pa ga upišite ako ipak plaćate.
- Faktura iz prethodne godine koja je prenesena u početno stanje: iznos je ostatak na 31.12. Plaćanja poslije prenosa nisu uračunata — provjerite iznos.
Poruka poslije pravljenja
Poruka „Napravljeno virmana: N. Novi virmani su označeni za štampu." nabraja fakture po grupama, da ništa ne promakne:
| Grupa | Šta uraditi |
|---|---|
| Preskočene fakture (bez virmana) | devizna faktura, stornirana faktura i storno red ne dobijaju virman |
| Virman sa iznosom 0 | faktura je plaćena — upišite iznos ako plaćate |
| Fakture koje su već imale virman | virman je ipak napravljen; obrišite ga ako je suvišan |
| Virman bez računa primaoca | dobavljač nema žiro račun — upišite račun na virmanu |
| Poziv na broj nije prenesen | poziv sa fakture ima više od 10 cifara — upišite ga ručno |
| Iznos je ostatak na 31.12. (prenos u početno stanje) | faktura prethodne godine (v. „Koji iznos") — provjerite iznos |
| Podaci skraćeni da stanu u polje obrasca | naziv, adresa ili svrha nisu stali u tri reda polja — provjerite virman |
Ako novi virmani nose datum u godini koja nije aktivna, poruka to kaže — lista prikazuje samo virmane aktivne godine (birate je u gornjoj traci, Ctrl+Shift+G).
Ekran „Virmani"
KUF → Virmani (ili paleta: „Virmani (nalozi za plaćanje)") prikazuje virmane aktivne godine, sa kolonama Datum, Primalac, Račun primaoca, Iznos KM, Svrha doznake i Faktura. Odštampan virman nosi oznaku „Odštampan dd.MM.yyyy." (posljednja štampa). Virmane za štampu označavate razmaknicom („Označeno: N (ukupno na listi: M)"). Dugmad „Izmijeni", „Štampaj ovaj virman" i „Obriši" rade nad redom na kom stojite.
| Radnja | Kako |
|---|---|
| Novi virman | F2 ili Insert — forma je već popunjena podacima firme i njenim računom |
| Izmijeni | Shift+F2 ili Enter na redu; virman iz fajla za banku se ne mijenja |
| Obriši | Delete — „Obrisati virman — primalac, datum, iznos?"; virman iz fajla za banku se ne briše |
| Prazan virman | dugme, meni reda ili paleta — bez prečice |
| Štampaj | Ctrl+P — označene virmane, a ako nijedan nije označen, onaj na kom stojite |
Kad novi virmani nose datum u godini koja nije aktivna (pa ih na listi nema), „Štampaj" štampa samo označene virmane — nikad onaj na kom stojite (stari virman umjesto novih). Dugme „Prikaži godina" u poruci prebaci aktivnu godinu na godinu novih virmana i otvori listu s njima već označenim za štampu (isto radi i Ctrl+Shift+G u gornjoj traci, ali tada virmane označite sami).
Dok radnja traje, dugmad kažu „Radnja je u toku — sačekajte."