Knjiga prihoda
Šta i zašto
Knjiga prihoda je jedina knjiga malog preduzetnika i prva od četiri knjige prostog knjigovodstva (obrazac: Prilog 1 uz Pravilnik, „Sl. glasnik RS" 98/15). U nju ulazi samo novac koji je naplaćen — stavka po stavka, po poreskoj godini. Izdata a nenaplaćena faktura nije u knjizi i nije u poreskoj osnovici. Kako se naplata upisuje opisano je na stranici Evidentiranje naplate.
Ekran je na Izvještaji → Knjiga prihoda (paleta: „Izvještaji — Knjiga prihoda").
Preduslovi
- Firma je na režimu Samo knjiga prometa ili Prosto knjigovodstvo.
- Pravo pregleda nad Izvještajima; za unos, ispravku i brisanje pravo izmjene.
- Za štampu: podaci o vlasniku, adresi i djelatnosti na kartici firme. Dok nisu upisani, ekran kaže „Zaglavlje knjige nije potpuno — na formi firme nije popunjeno:" sa spiskom polja i vezom „Dopuni podatke o firmi" (forma aktivne firme). U spisku Adresa znači Ulica i broj i Mjesto u bloku Sjedište, a Djelatnost i Šifra djelatnosti jedan izbor u polju Djelatnost. Na formi ta polja nisu obavezna — obavezna su tek za knjigu.
Ekran
Gore su dugme „Gotovinski prihod" (F2), „Štampa knjige" (Ctrl+P), „Izvoz u Excel" (Ctrl+E) od v2026.10 · KNJ-665 i filteri Poreska godina, Od i Do. Ispod su, tim redom:
- Prilivi za evidentiranje (sa brojem priliva) — prilivi sa uvezenih izvoda godine koji još nisu u knjizi. Kolone: Datum, Izvod, Uplatilac, Opis, Iznos. Priliv označen kao „nije prihod" ostaje u tabeli, sa oznakom „· nije prihod: …" i razlogom;
- Knjiga — evidentirane naplate, a ispod nje Ukupno za period i Ukupno za godinu (firmi u PDV sistemu i „Poreska osnovica za godinu (10 − 11)");
- Mjesečni zbirovi (kolone 10 i 11 po mjesecu) — pojavljuje se kad godina ima bar jednu naplatu.
Iznad tabele priliva i iznad knjige stoji po traka dugmadi koja radi nad izabranim redom te tabele (red sa okvirom — strelice ili klik): nad prilivima „Evidentiraj u knjigu" i „Označi „nije prihod"", nad knjigom „Ispravi" i „Obriši". Iste radnje nudi meni reda (Shift+F10 ili desni klik). Dugme koje trenutno ne može da radi kaže zašto kad na njega dođete: „Izaberite red u tabeli.", „Nemate pravo izmjene u ovom modulu", „Firma više ne vodi knjigu prihoda." ili razlog vezan za sam priliv (v. Evidentiranje naplate). od v2026.09 · KNJ-591 Delete radi samo dok je fokus u tabeli knjige; „nije prihod" nema prečicu (dugme, meni reda, paleta). od v2026.10 · KNJ-667 F5 ponovo učitava ekran.
Kolone knjige
| Kolona | Naziv |
|---|---|
| 1 | Red. br. |
| 3, 4 | Datum knjiženja, Opis promjene |
| 5–9 | Naplaćeni prihodi od prodaje proizvoda, robe, usluga, naplaćeni ostali i finansijski prihodi |
| 10 | Ukupno naplaćeni prihodi |
| 11 | Obračunati PDV |
Obrazac ima kolonu 2 čije značenje nije poznato iz propisa, pa je program ne izmišlja — štampani brojevi kolona idu 1, 3, 4 … 11, kao i na obrascu.
Kolona 10 je bruto: naplata od 117,00 KM je 117,00 u kolonama 5–9, a PDV od 17,00 stoji u koloni 11, jer naplaćeni PDV nije prihod nego porez koji preduzetnik prosljeđuje. Zato je poreska osnovica = kolona 10 − kolona 11 (odluka vlasnika programa 6.8.2026). Osnovica nije kolona obrasca i ne štampa se; firmi u PDV sistemu program je pokazuje u dijalogu naplate i u zbirovima.
Red. br. (kolona 1) se izvodi, ne dodjeljuje. To je redoslijed naplata unutar poreske godine, po datumu naplate; broji se iznova od 1. januara. Ako se naknadno unese ranija naplata, stavke ispod nje se prenumerišu — broj je pozicija, ne identitet stavke.
Iznosi su u KM: u knjigu ulazi KM iznos priliva; faktura u stranoj valuti samo se nudi po KM protivvrijednosti.
Štampa i izvoz
„Štampa knjige" (Ctrl+P) daje propisani obrazac (PDF), „Izvoz u Excel" (Ctrl+E) isti sadržaj u tabeli. Oba:
- nose oba zaglavlja obrasca (poreski obveznik i radnja);
- svaka strana počinje sa „Doneseno stanje" i završava sa „Ukupno za prenos"; kod štampe perioda (Od–Do) „Doneseno stanje" nosi ono što je godina do tada naplatila, a „Ukupno za prenos" stanje od početka godine.
Ekran čita cijelu godinu odjednom (nema straničenja).
Knjiga nije zamrznut dokument — svaka štampa se izvodi iznova iz podataka.
Ispravka i brisanje
- „Ispravi" (ili Enter na redu knjige) otvara dijalog naplate nad tom stavkom — datum i iznos priliva sa izvoda se ne mijenjaju, raspored po vrstama i opis da.
- „Obriši" (ili Delete u tabeli knjige) pita: „Obrisati naplatu „…" od … (… KM) iz knjige prihoda?". Obrisan priliv sa izvoda vraća se u Prilive za evidentiranje; okvir prelazi na susjedni red.
- Oznaka „neusaglašen": v. Upis neusaglašen sa izvodom. od v2026.10 · KNJ-660
Oboje ostaje u revizionom tragu. Storna nema — negativan red bi u knjigu naplate upisao novac koji nikad nije naplaćen; rupa u rednim brojevima ne ostaje.
Upozorenja
- Ponovni uvoz (replay) izvoda čije su stavke u knjizi se odbija: „Uvoz se ne može ponoviti jer je bar jedan priliv iz njega evidentiran u knjizi prihoda. Uklonite te naplate iz knjige prihoda, pa ponovite uvoz." Poslije uvoza priliv evidentirajte ponovo.
- Filter „Od–Do" sužava prikaz, ali redni brojevi i godišnji zbirovi ostaju godišnji.
- Poslije prelaska na dvojno knjigovodstvo knjiga ostaje otvorena samo za pregled i štampu ranijih godina — ekran to kaže: „Firma više ne vodi knjigu prihoda — knjiga ostaje otvorena za pregled i štampu ranijih godina, ali se u nju više ne unosi. Naplate od prelaska nadalje idu u glavnu knjigu." Dugmad za unos su tada isključena.
- Firma koja je bila na dvojnom knjigovodstvu pa se vratila na gotovinski režim ne može upisati stavku sa datumom iz perioda dvojnog knjigovodstva: „Knjiga prihoda je zatvorena od … — od tog dana firma vodi dvojno knjigovodstvo i isti novac se knjiži u glavnoj knjizi. Stavka sa datumom … se ne može upisati."
Povezano
- Evidentiranje naplate — prilivi sa izvoda, gotovina, „nije prihod".
- Knjiga rashoda — druga strana istog posla.
- Knjiga potraživanja i obaveza — kolona „R. br. knjige prihoda" vodi upravo ovamo.
- Obaveze preduzetnika — poreska osnovica ove knjige je osnovica poreza.
- Uvoz izvoda