Evidentiranje isplate u knjizi rashoda
Šta i zašto
Svaka isplata ulazi u knjigu rashoda iz jednog od dva izvora: odliv sa uvezenog izvoda banke ili gotovinski rashod koji upisujete sami. Pri upisu se iznos raspoređuje na vrste rashoda, odbitni ulazni PDV i nepriznate rashode. Odliv koji nije rashod (povrat pozajmice, privatno podizanje) označava se kao „nije rashod".
Preduslovi
- Firma je danas na režimu Prosto knjigovodstvo (četiri knjige).
- Pravo izmjene nad Izvještajima.
- Za odliv sa izvoda: izvod je uvezen.
Odliv sa izvoda
- Izvještaji → Knjiga rashoda, tabela Odlivi za evidentiranje: izaberite odliv i pritisnite Enter ili „Evidentiraj u knjigu".
- U dijalogu „Isplata u knjizi rashoda" datum isplate i iznos su iz izvoda i ne mijenjaju se.
- Izaberite Ulazni račun koji se plaća (prazno polje je „Bez računa"). Strelica dole nudi deset nestorniranih ulaznih računa (za prepoznatog partnera samo njegove): prvo onaj čiji je iznos u KM jednak odlivu, pa najnovije. Upisom broja ili iznosa nalazi se i svaki drugi račun tog dobavljača; F4 otvara pretragu u većem prozoru. Sa računa se preuzimaju ulazni PDV i zatezna kamata (u finansijske rashode); vrstu rashoda upisujete sami — ulazni račun je ne sadrži. od v2026.10 · KNJ-682
- Rasporedite iznos dok „Neraspoređeno" ne bude nula.
- Upišite Opis promjene i sačuvajte (F10, Ctrl+S ili Sačuvaj).
Plaćanje sa izabranim računom pojavljuje se i u knjizi potraživanja i obaveza, uz taj račun.
Gotovinski rashod
Gotovinska isplata unosi se dugmetom „Gotovinski rashod" (F2); tada su Datum isplate (predložen je današnji, a u ranijoj aktivnoj godini njen posljednji dan) i Plaćeni iznos vaši: „Ukupno plaćeno — zbir po vrstama rashoda, ulazni PDV i nepriznati rashodi moraju biti jednaki ovom iznosu." Čim upišete plaćeni iznos, polje ulaznog računa nudi račune za taj iznos (od svih dobavljača, jer gotovina nema prepoznatog partnera) i nudi ih ponovo kad iznos promijenite; pretraga po broju ili iznosu i F4 rade kao gore.
od v2026.10 · KNJ-682Dijalog „Isplata u knjizi rashoda"
Otvara se za odliv sa izvoda, za gotovinski rashod (F2), za ispravku stavke knjige i za račun sa spiska rekonstrukcije.
| Polje | Značenje |
|---|---|
| Datum isplate | datum izvoda (zaključan) ili datum gotovinske isplate |
| Plaćeni iznos | iznos odliva (zaključan) ili ukupno plaćeno |
| Opis promjene | obavezan |
| Ulazni račun koji se plaća | prazno („Bez računa") ili račun (broj, dobavljač, ispod iznos u KM i datum); ponuda prati plaćeni iznos, a upis broja ili iznosa i F4 traže bilo koji račun |
| Vrsta rashoda | kolone 5–10: nabavna vrijednost, materijal, bruto zarade, proizvodne usluge, ostali rashodi, finansijski rashodi |
| Ulazni PDV | kolona 13 — samo odbitni PDV |
| Rashodi koji se ne priznaju | kolona 15 |
| Ograničenje po čl. 17 st. 2 | Bez ograničenja, Oglašavanje i reklamiranje (do 5 % prihoda), Sponzorstvo i donacije (do 2 % prihoda) |
Kolona 11 (Amortizacija) i kolona 12 (Manjak zaliha) nemaju polje u ovom dijalogu — nijedna od njih nije isplata. Amortizacija dolazi radnjom „Prenesi amortizaciju".
Ispod polja stoje UKUPNO rashodi koji se priznaju i Neraspoređeno. Sačuvaj je isključeno, a dijalog kaže zašto, dok fali opis, datum ili plaćeni iznos veći od nule, ili dok zbir po vrstama rashoda, ulaznog PDV-a i nepriznatih rashoda nije jednak plaćenom iznosu (odnosno odlivu po izvodu). Enter vodi kroz polja i na posljednjem čuva; F10 ili Ctrl+S čuva odmah; Odustani ili Esc zatvara bez čuvanja. Isti odliv ne može ući u knjigu dva puta.
Ulazni PDV — odbitni i neodbitni
Polje Ulazni PDV prima samo odbitni PDV. PDV koji se ne može odbiti (firma nije u PDV sistemu, reprezentacija, putnički automobil) jeste rashod: unosi se u bruto iznosu u koloni vrste rashoda, a polje ulaznog PDV-a ostaje nula — tako kaže i napomena uz polje. Program ne utvrđuje odbitnost — to je odluka knjigovođe, izražena time gdje je iznos upisan.
Nepriznati rashodi i ograničenja
U Rashode koji se ne priznaju (kolona 15) ide dio isplate koji se po čl. 17 st. 3 Zakona o porezu na dohodak RS („Sl. glasnik RS" 60/15 … 114/25) ne priznaje, npr.: porez na dohodak, kamate i kazne zbog kršenja propisa, rashod bez vjerodostojne dokumentacije, donacije političkim strankama. Isplata se može cijela upisati u kolonu 15.
Dvije vrste rashoda imaju procentualno ograničenje po čl. 17 st. 2 i biraju se u polju „Ograničenje po čl. 17 st. 2": oglašavanje i reklamiranje do 5 % i sponzorstvo i donacije do 2 % ukupnog prihoda godine (kolona 10 − kolona 11 knjige prihoda). Dio iznad ograničenja program sam prebacuje u nepriznate rashode i red u knjizi označava: „· primijenjeno ograničenje po čl. 17, u nepriznate prebačeno …". Ograničenje troše isplate redom kojim su u knjizi. Dok godina traje, ograničenja se računaju prema prihodu koji još raste, pa iznos u nepriznatim rashodima još nije konačan.
Na ekranu se kolona 15 prikazuje poslije ograničenja, a dijalog za ispravku otvara ono što je zaista upisano (prije ograničenja). Ne prepisujte u dijalog iznos sa ekrana — ograničenje bi se primijenilo dvaput.
„Nije rashod"
Odliv koji nije rashod označava se dugmetom „Označi „nije rashod"" (ili iz menija reda i komandne palete; prečice nema od v2026.10 · KNJ-667). Odliv ostaje na izvodu kao dokaz i u tabeli odliva, sa oznakom i razlogom, ali ne ulazi u knjigu. Isto dugme nad označenim odlivom glasi „Poništi „nije rashod"" (i Enter na takvom redu radi isto). Dotle je „Evidentiraj u knjigu" nad njim isključeno: „Odliv je označen kao „nije rashod" — prvo poništite oznaku."
Dijalog „Odliv nije rashod"
Otvara se na „Označi „nije rashod"". Odliv ostaje na izvodu kao dokaz, ali ne ulazi u knjigu rashoda. Jedino polje je Razlog — obavezno; dok je prazno, Sačuvaj je isključeno.
Odliv u stranoj valuti — „čeka kurs"
Kad banka za stavku deviznog izvoda ne štampa iznos u KM, a kursna lista CBBiH za taj dan još nije u aplikaciji, u koloni Iznos piše „čeka kurs", a „Evidentiraj u knjigu" kaže da se odliv može evidentirati kad lista stigne. od v2026.09 · KNJ-607
Povezano
- Knjiga rashoda — ekran, kolone, amortizacija, štampa, brisanje.
- Rekonstrukcija rashoda godine gubitka statusa
- Knjiga potraživanja i obaveza